Η δύσκολη κατάσταση στα σχολεία
Κυριακή, 5 Μαρτίου 2026
Του Στράτου Στρατηγάκη
Μαθηματικού - Ερευνητή
Απίστευτα είναι όσα γράφονται και ακούγονται για τον θάνατο καθηγήτριας από εγκεφαλικό στη Θεσσαλονίκη.
Bulling από μαθητές κατήγγειλε η ίδια, παραπομπή της καθηγήτριας για πνευματική ανικανότητα από τη διευθύντρια της Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης από την άλλη. Δεν είναι ο σκοπός μας αυτή τη στιγμή να ανακαλύψουμε την αλήθεια. Κρατάμε ότι είναι πολύ σοβαρό το περιστατικό, που αποτελεί την κορυφή του παγόβουνου.
Ένα λιγότερο σοβαρό περιστατικό, που έχει και την κωμική του πλευρά, έγινε όταν μητέρα φοιτητή επισκέφθηκε το γραφείο καθηγητή, που έκοψε το γιο της λόγω χρήσης ΑΙ, για να απαιτήσει να περάσει. Η μανούλα ανέλαβε να καθαρίσει για λογαριασμό του γιου της.
Πάρα πολλά είναι τα περιστατικά απειλών και βίας απέναντι σε εκπαιδευτικούς τα τελευταία χρόνια. Καθηγητές μπουκάρουν σε γραφεία διευθυντών και απειλούν, απαιτώντας το δίκιο τους. Μηνύσεις ΕΔΕ και άλλα τέτοια πράγματα εις βάρος εκπαιδευτικών, που είναι ξεκρέμαστοι. Ο καθένας μπορεί να τους απειλήσει να τους κάνει bulling.
Υπάρχουν και οι πιο ήπιες επεμβάσεις με την απαίτηση για μεγαλύτερους βαθμούς, με την άποψη των γονέων για την ποιότητα της διδασκαλίας του κάθε εκπαιδευτικού, που κάποιες φορές οδηγεί σε συγκέντρωση υπογραφών για την εκδίωξη από το συγκεκριμένο σχολείο του εκπαιδευτικού.
Όλα αυτά τα περιστατικά έχουν αυξηθεί πάρα πολύ τα τελευταία χρόνια. Πάντα υπήρχαν προβλήματα στις σχέσεις γονέων και εκπαιδευτικών. Τώρα όμως η κατάσταση έχει εκτραχυνθεί. Δεν υπάρχει πια εμπιστοσύνη στους εκπαιδευτικούς και στην εκπαιδευτική διαδικασία. Αντίθετα, οι εκπαιδευτικοί και το σχολείο βρίσκονται σε μόνιμη αμφισβήτηση και απαξίωση, από τους γονείς. Είναι χαρακτηριστικό ότι πριν από 30 χρόνια για τη χαμηλή βαθμολογία του μαθητή έφταιγε ο μαθητής, ενώ τώρα φταίει ο εκπαιδευτικός.
Οι λόγοι της απαξίωσης του σχολείου στα μάτια των μαθητών και των γονέων είναι πολλοί. Ας ξεκινήσουμε από το υπουργείο Παιδείας, που δεν μπορεί (ή δεν θέλει) να εξασφαλίσει το μίνιμουμ: στις 11 Σεπτεμβρίου σε όλα τα σχολεία θα υπάρχουν οι απαραίτητοι εκπαιδευτικοί και τα βιβλία για όλους τους μαθητές. Αυτό περνάει το μήνυμα ότι το σχολείο δεν είναι κάτι σημαντικό, κάτι άξιο λόγου. Δεν τρέχει και τίποτα αν λείπουν καθηγητές μέχρι τα Χριστούγεννα.
Ας προχωρήσουμε στην ελληνική κοινωνία που δεν έχει ως αξία τη μόρφωση. Ακόμη και όταν έλεγε ότι είχε τη μόρφωση ως αξία και οι γονείς τα έδιναν όλα για να σπουδάσουν τα παιδιά τους κάνοντας πολλές οικονομικές θυσίες, δεν γινόταν για τη μόρφωση. Η μόρφωση ήταν το μέσο της κοινωνικής ανόδου και του πλουτισμού. Η έλλειψη μόρφωσης και πολιτισμού είναι εμφανής σε όλη την κοινωνία μας· από τον τρόπο συμπεριφοράς έως τον τρόπο οδήγησης.
Η καχυποψία είναι από τα χαρακτηριστικά της κοινωνίας μας που αποτυπώνεται και σε έρευνες. Οι σύγχρονοι γονείς δεν μπορούν να δεχθούν ότι τα παιδιά τους έχουν άδικο· δεν μπορούν να δεχθούν ότι τα δικά τους παιδιά δεν είναι τα καλύτερα. Δεν μπορούν να δεχθούν ότι το δικό τους παιδί μπορεί να έχει 13 στο σχολείο. Κάθε βαθμός κάτω από το άριστα αδικεί το παιδί τους. Η μόνη αποδεκτή λύση είναι να έχει το παιδί τους άριστα. Ακόμη και αν έχει 18 θα γκρινιάζουν, διότι το παιδί του γείτονα έχει 19.
Μπροστά σ’ αυτή την αντιμετώπιση τι κάνουν οι εκπαιδευτικοί; Βάζουν σε όλους 20 για να γλυτώσουν από τις διαμαρτυρίες και αμφισβητήσεις· να έχουν το κεφάλι τους ήσυχο. Ξέρουν ότι στο τέλος θα λάμψει η αλήθεια. Έτσι κάθε χρόνο στις 28 Οκτωβρίου την ημέρα της σχολικής εορτής το μισό σχολείο βραβεύεται για τις επιδόσεις του.
Τα παιδιά συνεχίζουν ως αριστούχοι την πορεία τους στα 12 χρόνια του σχολείου και μετά έρχονται οι Πανελλαδικές. Ο μαθητής του 20 γράφει 5 αλλά η δικαιολογία είναι ήδη έτοιμη: «Το παιδί αγχώνεται πολύ και δεν αποδίδει στα γραπτά», αλλά είναι άριστος μαθητής επί 12 χρόνια στο σχολείο. Δεν μπορεί μία τετράωρη εξέταση να κρίνει το μέλλον του. Είναι άδικο το σύστημα. Το σύστημα φταίει όπως πάντα.
Αν το παιδί είναι εντελώς αδιάφορο, δεν ανοίγει ποτέ βιβλίο και με ένα μόνο τετράδιο βγάζει δύο τάξεις στο σχολείο και πάλι δεν υπάρχει πρόβλημα. Και μόνο η παρουσία του στο σχολείο, αρκεί για να πάρει το απολυτήριο, αφού όλοι περνάνε ακόμη και αν γράψουν μονάδα.
Μέσα σ’ αυτό το κοινωνικό πλαίσιο πρέπει να θεσμοθετηθεί το Εθνικό Απολυτήριο. Κανονικά πρέπει να μετρά η πορεία του μαθητή στις δύο τελευταίες τάξεις του Λυκείου, ώστε να μη κρίνεται η εισαγωγή του στα ΑΕΙ από 4 γραπτά· να περιορίζεται ο παράγων τύχη και ο βαθμός του στο Απολυτήριο και η εισαγωγή του στα ΑΕΙ να κρίνεται από τη συνολική του εικόνα. Αυτό θα μειώσει και το άγχος των τεσσάρων γραπτών, αλλά και την αδικία που αυτό εμπεριέχει. Ένα λάθος πράξεις σε ένα από τα 4 γραπτά, μπορεί να φέρει την αποτυχία.
Σ’ αυτήν την κοινωνία, όμως, που κανείς δεν εμπιστεύεται κανέναν είναι αδύνατο να δεχθούν οι γονείς ότι θα υπάρξει αντικειμενική αξιολόγηση του παιδιού της. Μιλάμε για μία κοινωνία που από την ίδρυση του ελληνικού κράτους ονειρεύεται τον μπάρμπα στην Κορώνη, ακριβώς για να παρακάμψει την οποιαδήποτε αντικειμενική αξιολόγηση. Και ο μπάρμπας στην Κορώνη υπήρχε και υπάρχει ακόμη γύρω μας. Από την άλλη, θαυμάζει το αδιάβλητο των Πανελλαδικών, που είναι ένα από τα λίγα πράγματα που λειτουργούν στη χώρα.
Τα τελευταία 30 χρόνια, όποτε συνυπολογιζόταν ο προφορικός βαθμός, υπήρχε πάντα και η ελληνική πατέντα που λέγεται προσαρμογή του προφορικού βαθμού στον γραπτό. Σύμφωνα με αυτή την πατέντα, δεν επιτρέπεται η διαφορά του προφορικού βαθμού από τον βαθμό του γραπτού να είναι μεγαλύτερη από ένα όριο 3 ή 5 μονάδων, ανάλογα με την εκάστοτε απόφαση. Αν η διαφορά είναι μεγαλύτερη από το επιτρεπόμενο όριο, τότε μειώνεται ο προφορικός βαθμός μέχρι το επιτρεπτό όριο.
Αυτή η πατέντα αποτελεί την ομολογία του προβλήματος της μη αντικειμενικής βαθμολόγησης. Ακόμη και έτσι όμως, όταν ένας μαθητής γράψει 13 και ο ένας καθηγητής του είχε βάλει 13, ενώ ένας άλλος του είχε βάλει 15, στην πρώτη περίπτωση ο μαθητής θα έχει βαθμό 13 και στη δεύτερη περίπτωση θα έχει βαθμό 14. Ευνοημένος ο μαθητής στη δεύτερη περίπτωση, ενώ ο σωστός καθηγητής είναι ο πρώτος, που έβαλε ακριβώς τον βαθμό που άξιζε ο μαθητής. Αντί να εισπράξει τα εύσημα ο πρώτος καθηγητής, θα εισπράξει τη χλεύη του μαθητή και των γονέων του και ο δεύτερος θα θεωρείται ο σωστός.
Οι γονείς θα συνεχίζουν να πιέζουν για να κερδίσουν τα παιδιά τους έστω αυτή τη μία μονάδα. Και επειδή η κατάσταση έχει ξεφύγει συνολικά στην κοινωνία μας, φοβάμαι ότι στα σχολεία θα ζήσουμε δύσκολες και άγριες καταστάσεις, με κόντρες μεταξύ καθηγητών και μαθητών, αλλά και κόντρες καθηγητών και γονέων. Σε όλες αυτές τις απαιτήσεις των μαθητών και των γονέων τους οι εκπαιδευτικοί είναι εντελώς απροστάτευτοι. Είναι αναμενόμενο ότι χωρίς στήριξη από πουθενά θα υποκύπτουν στις απαιτήσεις των μαθητών και των γονέων τους προκειμένου να αποφύγουν το bulling.
Όλα αυτά κάνουν τη θεσμοθέτηση του Εθνικού Απολυτηρίου εξαιρετικά δύσκολη υπόθεση. Ίσως γι’ αυτό άργησε τόσα χρόνια. Και μπορεί να σχεδιαστεί ένα σύστημα, να ψηφιστεί ο σχετικός νόμος και η εφαρμογή του να δημιουργήσει τόσα προβλήματα που να ανατραπεί στην πράξη. Αυτό ακριβώς έγινε πριν από 25 χρόνια με τη μεταρρύθμιση Αρσένη.
https://www.naftemporiki.gr/society/2085696/i-dyskoli-katastasi-sta-scholeia/